Posted on

 Kısaca Spaghetti Western

 

Spaghetti Western, bir grup Avrupalı amatör yönetmenin Amerikan Westernlerinden etkilenerek çektikleri düşük bütçeli filmlerdir. 1960-1976  yılları arasında özellikle İtalya’da çekilmiştirler. Bu türü tanımlamak için kullanılan isimler ise Euro-Western, Macaroni Western ve özellikle filmlerin büyük çoğunluğunun yönetmenlerin, yapımcıların İtalyan olduğu için ayrıca filmlerde kullanılan kanın spaghetti sosunu andırdığı için çoğunlukla ‘’ Spaghetti Western ‘’ diye adlandırılır.

sartana

Spaghetti Westernler her ne kadar Amerikan Westernlerinden etkilenerek yada taklit olarak doğmuşlarsa bir çok yönde onlardan farklılık gösterirler. Bunlardan bazıları; Amerikan westernlerine göre düşük bütçelidir, filmler çoğunlukla İtalyan yönetmenler tarafında yönetilmiştir. Özellikle stilistik açıdan farklıdırlar. Amerikan filmlerinde fazlaca rastlanmayan çarpıcı çekim teknikleriyle çekilmiştir. Bunlar; Detaylara yoğunlaşan çok yakın çekimler, panoramik çekimler, zoomlar, hızlı kurgu, abartılı ses efektleri sayılabilir.

alamogoodbadugly_8Spagetti Westernlerin müzikleri belki de Amerikan Westernlerinden  en belirgin farklılığıdır. Müzikleri yapan besteciler insan sesi, rüzgar sesi, ıslık, org, armonika, elektrogitar vb.  yöntem ve müzik aletlerini kullanarak oldukça farklı müzikler elde etmişlerdir. Çoğu zaman müzik filmin önüne geçmiştir. Spagetti Western denince ilk akla gelen Ennio Morricone olmuştur. Ennio Morricone, hemen hemen bütün tür filmlere beste yapmışsa da özellikle Spagetti Western için yaptığı bestelerle biliniyor.

Bu filmlerde kahramanlar çoğunlukla zaafları olan anti-kahramanlardır, Amerikan filmlerindeki gibi aziz değildirler. İntikam, soygun, ödül avcılığı, çete vb. temalar  Amerikan filmlerine göre çok daha sert bir şekilde, daha karanlık, daha gerçekçi, daha ayrıntılı ve daha akılda kalıcı olarak işlenmiştir. Ayrıca bu türün film adları çok ilgi çekicidirler (Kill Them All and Come Back Alone/ A Bullet for the General/What Am I Doing in the Middle of the Revolution? Vb). Ve genelde birden çok ad konur filmlere.

Spaghetti Western denilince akla gelen ilk yönetmenler; Sergio Leone, Sergio Corbucci, Sergio Sollima, Gianfranco Parolini’dir. Genel olarak Sergio Leone bilinse de türün gelişmesinde etkili olan Sergio Corbucci olmuştur. Sergio Leone,1960larda türün popüler olmasında büyük katkı sağlamıştır ama türün özelliklerine baktığımızda asıl yön veren Sergio Corbucci olmuştur.

sabata

Amerikan Westernlerine etkilenerek ortaya çıkan Spagetti Westernler ne gariptir 1960ların ortalarından onları da etkilemeye başladı. Spagetti Western etkilerini The Professionals (1966, Richard Broorks), The Wild Bunch (1969, Sam Paeckinpah), High Plains Drifter (1972, Clint Eastwood), Red Sun ( 1971, Terencwe Young ) vb. filmlerde görmek mümkün. Günümüzde Quentin Tarantino, Takashi Miike, Robert Rodriguez gibi yönetmenleri etkilemiş olan Spagetti Westernler artık eski parlak günlerini geride bırakmıştır. Son dönemde Sukiyaki Western Django (2007,Takashi Miike), Django Unchained (2012, Quentin Tarantino) gibi filmlere ilham kaynağı olmuştur. Hatta Tarantino’nun son filmi The Hateful Eight yine Spagetti Westernlerin izinden giden bir film.west

Türkiye de 1960-1970 yılları arasında birçok Spagetti Western film diyebileceğimiz film çekilmiştir. Bunlar genelde etkilenmekten çok taklit olmuş filmlerdir. Bu uyarlanan filmlere ‘’Lapa Western‘’ ya da ‘’ Erişte Western ‘’ denilmiştir. Bir etkiden bahsedecek olursak bunu Yılmaz Güneyin bazı filmleri için diyebiliriz. Bunlar; Acı, Seyyit Han, Aç Kurtlar, Ağıt sayılabilir.django kski

Son olarak izlediğim en iyi 10 Spagetti Western:

four-of-the-apocalypse1-Keoma (1976-Enzo G. Castellari)

2- The Great Silence (1968-Sergio Corbucci)

3-Once Upon a Time in the West (1968- Sergio Leone)

4- Django (1966- Sergio Corbucci)

5- A Fistful of Dynamite (1971-Sergio Leone)

6- Massacre Time (1966- Lucio Fulci )

7- Four of the  Apocalypse (1975-Lucio Fulci )

8-A Bullet for the General (1966-Damiano Damiani)

9- Sabata (1969- Gianfranco Parolini)

10- Death Rides a Horse (1967- Giulio Petroni)