Posted on

Bir Solukta Anime Tarihi

 

Japonya deyince aklımıza hemen samuraylar, sumo güreşi vb. gelir.  Konu sinema olunca aklımıza tabi Akira Kurosawa gelir. Biraz daha sinema bilginiz varsa Mizoguchi Kenji ve Ozu Yasujira gelir.  Çünkü bu üç yönetmen Japonya’nın dışında adını duyurmuş üç büyük yönetmendir. Ve Hollywood’a çok büyük etkileri olmuştur. Bir çok büyük yönetmenin hayranlıklarını kazanmışlardır. Ama artık 20. Yüzyılın sonlarında Japonya deyince aklımıza anime ve mangaları da bu listemize eklemek gerek. Çünkü 80’lerden bu yana giderek büyüyen bir hayran kitlesiyle karşı karşıyayız. Büyükten küçüğe bu artış sürüyor.

Animelerin çoğunluğu kaynaklarını mangalardan alır. Genelde manga uyarlamalarıdır. Böyle olunca mangalar nasıl çeşitliyse animelerde o denli çeşitli ve bir o kadar zenginlerdir. Yediden yetmişe herkesin zevkine göre çeşitlilik göstermektedir. 80’lerden Avrupa ve Hollywood da  başlayan çılgınlık günümüzde dünyaya yayılmış durumda. Artık Türkiye de manga çevirileri gittikçe artmaktadır. Buna paralel olarak ise anime filmler sinema geliyor ve DVD, Blu Ray. olarak piyasaya sürülüyor.

                                                      Başlangıç

1940’li yıllarındaki denemeleri bir kenara bırakırsak. 1958’teki ilk renkli uzun metrajlı anime olan The White Snake Enchantress’i kendimize milat olarak alarak kısaca bir anime tarihi çıkarmaya çalışacağız.

141

Animelerin uluslararası pazarda asıl çıkışı ilk olarak 1963 yılında Osamu Tezuka’nın Astro Boy ( Japonyaya’daki adı Tezukan Atom ) animesi ile olur. Osamu Tezuka bu dönemde anime ve manga alanında çok etkili olmuştur. Kimba the White Lion, Phoenix 2772 eserlerinden bir kaçıdır.

60’lıların bir diğer önemli animesi, İsao Takahata’nın filmi Horus: Prince Of The Sun’dır. Ayrıca kendisinin ilk filmidir. İsao Takaha ve Miyazaki 1973 yılında japonyada ve daha sonra dünyada popüler olacak TV dizisi  ‘’Heidi’’ yi yaparlar. İkili ile beraber Toshio Suzuki, 80’lerin ortalarında Stüdyo Ghibli’yi kurarlar. 70’lerde Amerika, Fransa ve İtalya’da uzun metrajlı animeler yayınlanmaya başlarlar. İlk anime fan kulübü Los Angeles’ta kurulur. Bu dönemde, Japonya’da genelde TV serileri yayınlanır. En önemli TV serileri; Science Ninja Team Gatchaman, Mazinger Z, Mobile Suit Gundam’dır.

                                                     Altın  Çağ

crankin_4393410_180’lerde hem uzun metrajlı animelerde hem de TV serilerinden tam bir patlama yaşanır. Bu dönemde animeler Avrupa ve Amerika daha çok ilgi toplar. Artık anime çılgınlığı başlamış bulunuyor. Anime fan kulüpleri  çoğalır ve Japonya da ‘’Animage’’ denilen anime dergileri yayınlanmaya başlanır. Özellikle Akira batıda ilgi çeker. Mamoru Oshii ilk Video Dizisi ‘’Moon Base Dallos’’ı çeker.

Bu döneme asıl damgasını vuran İsao Takaha, Miyazaki ve Toshio Suzuki’nin beraber kurdukları Stüdyo Ghibli’dir. Özellikle Miyazaki’nin yönettiği ‘’ Nausicaa of the Valley of the Wind ‘’  ve ‘’Kiki’s Delivery Service’’ ilgi çekerler. Kiki’s Delivery Service’i ekonomi olarak çok iyi iş yapmıştır. 40 milyonun üzerinde hasılat yapmıştır. Akira, Wings Of Honneanise animeleri dönemin büyük bütçeli animeleridir. Gerek konusu olsun, anlatımı olsun, teknikleri olsun batının ilgisini kazanmıştırlar ve anime hayranlarını artırmışlardır. Diğer bazı animeler; Angel’s Egg, X-Train, Neo Tokyo, Grave of the Fire Flies’dır.

90’larla beraber animelere artık büyük bütçe yatırılır. Stüdyo Ghibli yanında şimdi artık yeni bir güçlü Stüdyo kurulur. Bu stüdyo 1995 yılında Memories ve Ghost In the Shell animelerini yapan Macross Plus’tır.

Miyazaki’nin yönettiği Princes Mononoke özellikle Amerika da büyük bir ilgi toplar. Animenin İngilizce dublajını da dönemin ünlü isimleri yapar. Pom Poko, Ocean Waves, Porco Rosso, Whisper of the Heart Cowboy Bebop, The End of Evangelion 90’ların akla gelen anime ve TV serileridir.

                                               2000’ler ve Günümüz

2000’lerde ilk anime Fuarı  Tokyo’da kurulur. Ve artık prestijli festivallere katılıyor ve ödüller alıyorlar animeler. Miyazakinin Spirited Away ve Mamoru Oshii’nin Ghost In the Shell – Innocence kendinden söz ettiren animelerdir.

anime-filmlerinin-ustasi-hayao-miyazaki-nin-ilham-kaynagi-7-filmi_780x439

Artık Japonya deyince aklımıza gelenlerin başında ya anime ya da manga geliyor. Özellikle 80’lerde başlayan manga ve animenin yaygınlaşması 2000’lerde artık dünyanın her tarafında yayılmış desek yanlış olmaz. Ve bu çılgınlıkta bizde payımıza düşeni yapıyoruz. Artık Türkiye’de gün geçtikçe yeni animeler ve mangalar yayınlanıyor. Bu konuda tabi internetin etkisiyle anime ve anime serileri daha fazla yaygın durumda. Mangalar biraz daha yavaş yayılıyor. Haliyle telif ve çeviriye verilen paraları düşünürsek bunu normal karşılamak kalıyor. internetin etkisiyle animeler mangalardan daha yaygın durumda olması pek şaşırtıcı değil. Artık Hollywood gözlerini popüler animelere dikmiş durumda. Önümüzdeki günlerde animelerden uyarlanan Akira ve Ghost In the Shell filmleri vizyona girecek. Ve görünen o ki bu sayı çoğalacak. Samuraylardan sonra anime ve mangalarla Japonya özellikle batı ve Amerika kültürlerine daha büyük bir etki ve daha uzun ömürlü olacağa benziyor. Tabi bizde tepkisiz kalmayacağız.mv5bmtk2ode4mduznf5bml5banbnxkftztywnti2ota5-_v1_uy1200_cr10906301200_al_

 

NOT: Bu yazı gerçek anlamda bir anime tarihi yazısı değildir. Amacı, genel hatları ve ön plandaki bir kaç animeyi ve yönetmeni altını çizerek küçük bilgiler sunmaktır. Bir anime severin bir solukta yazdığı ufak bir yazısıdır.